مدیریت آینده پژوهی سلامت و روانشناسی

جلال مرادی

کارشناس ارشد روان شناسی بالینی

مسئولین کشور و نمایندگان در فرهنگ سازی نقش به سزایی دارند و نیز مسئولیت آنها از اقشار مردم بیشتر و رفتار آنها در فرهنگ سازی تاثیر گذارتر است. در این جا تلویزیون نیز نقش تعیین کننده ای در تصویر رفتار بزرگان حکومتی و فرهنگ سازی دارد.

در شروع آنفولانزای خوکی انتخابات ریاست جمهوری شروع شد  و رسانه ها نیز برای دست دادن و روبوسی کردن به مردم هشدار می دادند و آموزش های تصویری و رسانه ای زیادی برای پیشگیری این بیماری نو ظهور تولید شده بود که هنوز هم ادامه دارد.

در 22 خرداد سال 1388 جناب آقای محمود احمدی نژاد با رای بالای بیست میلیون در انتخابات پیروز شدند و به این دلیل زیر ذره بین رسانه های دنیا قرار داشتند.

در مراسم تنفیذ آقای رئیس جمهور به دلیل سرماخوردگی با رهبر معظم انقلاب دست نداده و روبوسی ننمودند همین موضوع گرچه به شیطنت رسانه های خارجی بدل شد ولی در هشدار اهمیت پیشگیری از انفولانزای خوکی تاثیر گذار بود و انتظار می رفت از این نوع تبلیغات در رسانه ها به منظور پیشگیری از آنفولانزای خوکی ادامه داشته باشد. از یک طرف رسانه ها و وزارت بهداشت و درمان از جمله شیوه های پیشگیری  از این بیماری را دست ندادن و عدم روبوسی می داند از طرف دیگر مردم هر شب در اخبار و تلویزیون نمایندگان مردم و سیاست مداران را می بینند که اقدام به روبوسی و دست دادن می کنند.( که این موضوع با تبلیغات بهداشتی مغایرت دارد) این موضوع زمانی تبلیغات منفی بر علیه هزینه های مصرف شده برای پیشگیری از آنفولانزای خوکی به حساب می آید که آقای رئیس جمهور و هیات همراه به منشاه اصلی بروز بیماری آنفولانزای خوکی  سفری داشتند( برزیل و آمریکای جنوبی) ولی در کمال ناباوری با رهبران آنها علاوه بر دست دادن ؛ روبوسی نیز داشتند.

البته این مساله می تواند توجیه سیاسی داشته باشد ولی با اعلام از طرف آنها مبنی بر اینکه در حمایت از پیشگیری از آنفولانزای خوکی اقدام به روبوسی نمی کنند می توانست بهترین و تاثیر گذار ترین تبلیغات نه تنها در ایران بلکه در سراسر جهان به منظور پیشگیری از این بیماری باشد .

این جاست که ضرورت مشاوران مجرب در کنار سیاستمداران و هیات های دولت برای ارائه تبلیغات موثر در زمینه های مختلف  ضروری به نظر می رسد.

خواهشمند است بیشتر این مسائل مورد توجه قرار گیرد.

مشاوره تلفني در اصل يك پل ارتباطي بين مراجع و مشاور است كه منجر به پذيرش، اعتماد و همدلي مي شود. در اصل مشاوره تلفني جنبه درماني نداشته و بيشتر در جهت پيشگيري  و مداخله در حل بحران مورد استفاده قرار مي‌گيرد. علاوه بر برخي از تماسها جنبه بحراني  نداشته و افراد نياز به مشورت يا راهنمايي دارند كه با مشاوره تلفني مي توان به نحو احسن راهنمايي شده و از اتلاف هزينه، وقت و... جلوگيري به عمل مي‌آيد.

مشاوره تلفني شيوه‌اي است كه فرد بدون تجربه ي روش‌هايي مانند تعيين وقت قبلي، قرار گرفتن در ليست انتظار، فاش كردن اطلاعات شخصي، كه در صورت مراجعه به يك مركز الزاماً تجربه مي‌كند، كمك لازم را دريافت مي‌كند.

البته با تمام مزاياي مشاوره تلفني نمي‌توان آن را جانشين درمان و مشاوره رو در رو كرد.

برخي مشكلات مشاوره تلفني عبارت اند از :

ـ گذرا بودن ارتباط و فقدان تداوم

- امكان دريافت پس‌خوراند ( عكس العمل سريع ) وجود ندارد.

ـ امكان پيگيري براي مشاور وجود ندارد.

ـ فقدان نشانه‌هاي ديداري و غير كلامي براي بسياري از مشاوران دلهره آور است.

مشاوره تلفني مهارت های ویژه ای  لازم دارد كه در ذيل برخي از آنها را ارائه مي دهيم.

 - مهارت‌هاي مداخله در بحران

 - دانش درباره منابع اجتماعي

 - مهارت‌هاي ارتباطي

 - مهارت‌هاي بين فردي

 - ملاقات و بازديد با افراد مختلف

 - آموزش حرفه‌اي

در اين تكنيك تلاش شده است اصول روان سنجی در آن رعايت شود. اين آزمون طوری طراحی شده است كه مشكلات ابزار فرافكنی ديگر يعنی رورشاخ را بر طرف سازد. در اين آزمون هم كارتهای رنگی و هم كارتهای غير رنگی وجود دارد. چند لكه نيز نامتقارن می‌باشند. نمرات آن با توجه به 22 متغير به دست می‌آيد كه اكثراً متغيرهای رورشاخ ، متغيرهای ديگر نظير اضطراب و خصومت را شامل می شود و برای هر متغير نمرات درصدی به دست می آيد. هنجارهای آن تقريبا از 2000 فرد بدست آمده ، ولی تعداد موردهادر اكثر گروهها كوچك است ونمونه های آن شامل افراد طبيعی پنج ساله تا بزرگسال و گروه های نابهنجار نظير اسكيزو فرنها ، عقب ماندگان ذهنی ، كودكان مبتلا به اختلالات عاطفی ، بزهكاران ، و الكليك ها می باشند.

پايایی نمره گذاری اين آزمون در حد رضايت بخشی قرار دارد. روشن است كه اين تكنيك از نظر روان سنجی مزايای بيشتری از آزمون رورشاخ دارد. همچنين می توان پايايی آزمون مجدد را به دست آورد(آناستازی،1190). تحقيقات بعدی بايد نشان دهند كه قضاوتهای آناستازی تا چه حدی درست است . از زمان ابداع اين آزمون حدود 30 سال می گذرد اولا نتوانسته است اصلا جای خود را باز نمايد و نيز نتوانسته است به كاربرد آزمون رورشاخ لطمه وارد نمايد(بهرامی، 1372).

منبع:

- پاشا شريفي،حسن( 1375).راهنماي سنجش رواني.تهران:رشد.

اين شيوه‌ی فرافكن به علت استفاده گسترده از آن توجه‌ی ويژه ای را می طلبد. يكی از مشهورترين اين تكنيكها آزمون رسم آدمك می باشد كه به طور گسترده ای در كار بالينی مورد استفاده قرار می گيرد . در اين آزمون از شركت كننده خواسته می شود

صرفاً شكل يك فرد را ترسيم نمايد و بسته به ويژگيهای خاص طرح به دست آمده ، استباطاتی در مورد فرد صورت می گيرد. مثلا فردی كه تصوير يك جنس مخالف را می كشد ممكن است استباط شود كه وی در رابطه با همانند سازی جنسی تعارض داشته باشد. بايد توجه داشت كه علی رغم نويدهای اوليه ، پژوهشهای بعدی حمايت كافی را از روايی آن در ارزيابی شخصيت نكرده اند. البته اين تكنيكها ممكن است در اندازه های غربال سازی برای تشخيص سودمند باشند(مير،1988).

منبع:

- پاشا شريفي،حسن( 1375).راهنماي سنجش رواني.تهران:رشد.

اين آزمون از سری تصاوير نقاشی وار تشكيل شده است واز شركت كننده خواسته می شود در مورد آن داستانهایی رابيان نمايد. در اكثر تصاوير افراد در مكانهای نسبتاً مبهم نشان داده شده اند و فرض براين است كه افراد به اين ابهام بر طبق صفات، انگيزه ها ، ونيازهاي شخصيتی خود پاسخ می گويند. اگرچه( هنری موری) اين آزمون را اصولا برای مطالعه‌ی تخيل ابداع نموده ولی پژوهش های بعدی

كه تلاش داشتند ارتباط تخيل با رفتار آشكار را مطالعه نمايند ، نظير مطالعه‌ی طولی اسكولنيك(1966) به نتايج نتايج قطعی دست نيافتند. اين آزمون نظير اكثر آزمونهای فرافكن علی رغم مشكلات مربوط به پايايی ، مقداری روايی محتوا دارد. تلاشهایی نيز در جهت افزايش دقت آزمون با مورد تاكيد كمتر قرار دادن مفاهيم مبهم نظير« زندگی تخيلی» و تاكيد بيشتر بر « صفات ويژه» صورت گرفته است(مير،1988).

منبع:

- پاشا شريفي،حسن( 1375).راهنماي سنجش رواني.تهران:رشد.

زیگموند فروید (Sigmund Freud) در ششم ماه مه 1856 در فری برگ، مراوی ( چک امروز) به دنیا آمد. پدرش تاجر ابریشم و مادرش همسر دوم و 20 سال کوچکتر از پدرش بود .تا ده سالگی به مدرسه نرفت اما پس از ورود به سرعت مدارج علمی را طی کرد و پس از اتمام دوره پزشکی کار تحقیقاتی خود را شروع کرد. در سن 29 سالگی به کار تدریس در دانشگاه وین مشغول شد. پس از چاپ کتابی در زمینه هیستری که نتیجه تحقیقات چند ساله او را در بر داشت، در 1908 اولین انجمن بین المللی روانکاوان را تاسیس کرد.

قاطعيت ورزي دفاع از حقوق خود و بيان افكار و احساسات خود به شيوه ي مستقيم، صادقانه و مناسب است. افراد قاطع براي خود و ديگران ارزش قائل هستند. آنها منفعل نيستند و اجازه نمي دهند ديگران از آنها سوء استفاده كنند و از طرف ديگر به خواسته ها و نياز هاي ديگران احترام مي گذارند و به شيوه اي مدبرانه و انعطاف پذير با آنها ارتباط برقرار مي كنند

جشنواره زوج های خوشبخت ایرانی در تاریخ ۲۸ آبان تا  ۲ آذر در نمایشگاه بین اللملی با هدف ارائه خدمات به زوجین برگزار شد.

از گل فروش گرفته تا سازمان ها و وزارت خانه ها آمده بودند.

ولی نکته جالب توجه این بود که جشنواره علی رغم تلاش و دلسوزی برگزار کنندگان مقداری بی نظم بود. علاوه بر آن جای وزارت رفا و تامین اجتماعی و شرکت های بیمه ای واقعاْ خالی بود.

در شروع زندگی علاوه بر آماده نمودن تجهیزات و لوازم عروسی مسائل مهم تری را باید مد نظر قرار داد که از جمله آنها انجام مشاوره و دریافت خدمات اجتماعی و بیمه ای است.

شاید تعجب کنید ولی هنگامی که برخی از غرفه ها اقدام به انجام به اصطلاح مشاوره می کردند ( با آن وضعیت شلوغی و سر و صداو...) و مردم خواهان دریافت اطلاعات از مراکز مشاوره بودند دلم به درد آمد.

البته هنگامی که آنها را راهنمایی می کردم و آدرس مراکز مشاوره خصوصی و یا تحت پوشش سازمان بهزیستی و وزارت کشور را دادم و نیز تعرفه سازمان را به آنها گفتم صدای نحیف و ما این قدر پول نداریم آنها بیشتر روان انسان را می ازرد.

در این جشنواره کمتر صحبت از اهمیت انتخاب همسر مناسب - خدمات ارائه شده از طرف مراکز مشاوره و سازمان های تامین اجتماعی بود جالب توجه این که برخی از سازمان ها هم بروشورهای و بسته های کافی برای توزیع عمومی به اندازه کافی نداشتند. و حتی برخی از مسئولین  غرفه های شهرستان ها  از رفتار برخی از مجریان و کارمندان نمایشگاه که با فرهنگ و موسیقی سنتی آنها  آشنایی نداشته و تذکر ات نا متعارفی داده بودند گلایه داشتند و می گفتند که به ما بی احترامی نموده اند ( مثال: جمعیت مهر کرمانشاه )  بهتر است معیارها  و ضوابط دقیق تعریف می شد تا هم مسئولین غرفه ها و هم مجریان با چنین مشکلاتی مواجه نمی شدند. در ضمن تا روز یک شنبه هیچ کدام از غرفه ها کارت ورود به پارکینگ دریافت نکرده بودند.  

بهتر است سازمان ملی جوانان برنامه های سازمان های خصوصی و بانی آن وزرات رفاه و تامین اجتماعی را دنبال کند و برنامه های آنها را پیگیری و اطلاع رسانی نماید نه با ترویج و هزینه کرد نا متعارف دل جوانان را بیشتر بسوزانند.