موضوع: هراس (فوبیا)
تعریف: عبارت است از ترس شدید و مداوم از شیء یا موقعیتی معین. (مانند: پرواز، بلندی،حیوانات، حشرات، تزریق، دیدن خون و موقعیت های اجتماعی)
همه گیر شناسی: 11 درصد در جمعیت کلی
شیوع: شایعترین اختلال در زنان و دومین اختلال در مردان ( در زنان دو برابر بیشتر از مردان است)
سبب شناسی:
- عوامل رفتاری: ترس در کودکان و بزرگسالان ناشی از یادگیری است(واتسون 1990).
- عوامل روانکاوی: ترس ها و محرومیت های دوران کودکی که حل نشده در قالب ترس از شیء یا موقعیت ها بروز می کند (فروید). اصطلاح پادهراسی: ورزش خطرناک یا قبول نقش
- وراثت: در خانواده هایی که یک نفر از اعضاء ترسو است افراد دیگر بیشتر مستعد هستند.
- زیستی: ترشح نوارپی نفرین و اپی نفرین در دستگاه عصبی مرکزی و کژکاری دوپامینرژیک.
-عوامل خانوادگی و اجتماعی: از دست دادن والد، تحقیر توسط همشیره ها، محدود کردن، سرکوب کردن و کتک خوردن.
تشخیص:
- وجود ترس آشکار و مستمر که مفرط و غیر منطقی است.
- بلافاصله حالت وحشت بروز کند.
- برعملکرد شغلی(تحصیلی)، فعالیت ها و روابط اجتماعی تاثیر گذار باشد.
- حداقل 6 ماه دوام داشته باشد.
درمان:
- رفتار درمانی: حساسیت زدایی تدریجی یا تصویری(ولپه) – آموزش آرام سازی – مواجه سازی
- سایر درمان ها: خانواده درمانی - درمان حمایتی - دارو درمانی
جلال مرادی
روان شناس بالینی
منبع:
- متن تجدید نظر شده راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی (DSM-IV-TR ).(2000). انجمن روانپزشکی آمریکا{چاپ چهارم}. مترجمان نیکخو، محمد رضا؛ آوادایس یانس، هامایک.(1381). {ویرایش 2}. تهران. انتشارات سخن.
