اختلال شخصيت پارانوئيد:
شخصيت هاي پارانوئيد بطور كلي با سوءظن ديرپا و عدم اعتماد به مردم، مشخص هستند. اين افراد مسئوليت احساسات خود را نپذيرفته و آن را به ديگران نسبت مي دهند. اين طبقه در بر گيرنده نامطلوبترين منش ها است كه در زندگي روزمره با آن ها برخورد مي شود ــ آدم متعصب كلكسيونر مدارك بي عدالتي، همسري كه حسادت بيمارگونه دارد، و شخصي كه وسواس مرافعه و منازعه دارد.
ويژگي هاي باليني :
خصوصيات اساسي اين اختلال ميل نافذ و بي مورد به تعبير اعمال ديگران به عنوان تحقيرآميز و تهديد كننده عمدي است؛ اين ميل در اوائل جواني شروع شده و خود را در زمينه هاي مختلف نشان مي دهد. تقريباً همه آنها نگران نوعي آسيب ديدن و سوء استفاده از جانب ديگران هستند. مبتلايان به اين اختلال به كرات وفاداري و قابل اعتماد بودن دوستان و بستگان خود را مورد پرسش قرار مي دهند. چنين افرادي غالباً حساد بيمارگونه دارند و بدون دليل در وفاداري همسر و شريك زندگي خود ترديد مي كنند.
اين بيماران با بروني سازي هيجانات خود و استفاده از مكانيسم دفاعي فرافكني تكانه ها و افكار نامقبول خود را به ديگران نسبت مي دهند. عقايد انتساب و خطاهاي حسي كه بيمار بطور منطقي از آن ها دفاع مي كند، شايع است. بيماران پارانوئيد از نظر عاطفي محدوديت نشان مي دهند و براي ديگران افراد فاقد هيجان به نظر ميرسند، به منطقي و عيني بودن خود افتخار مي كنند، ما واقعيت غير از اين است. اين بيماران فاقد صميميت بوده و به قدرت و مقام اهميت و توجه خاصي دارند و نسبت به افراد ضعيف ملايم طبع و عليل و ناقص ابراز ناخرسندي و نفرت مي كنند. در موقعيت هاي اجتماعي، افراد مبتلا به اختلال شخصيت پرانوئيد ممكن است كارا و مرتب بنظر برسند، اما در ديگران ايجاد ترس و تعارض مي كنند.
درمان :
رواندرماني : رواندرماني درمان انتخاب است، در مدارا با شخصيت پارانوئيد درمانگر بايد در تمام مناسباتش با او رو راست باشد. اگر درمانگر به علت اشتباه يا قصور، مثلاً دير رسيدن به جلسه، مورد اعتراض بيمار واقع شود، اظهار حقيقت و يك عذرخواهي مختصر بهتر از توضيحات دفاعي تأثير مي گذارد. درمانگر بايد متوجه باشد كه نقاط ضعف بيمار پارانوئيد در زمينه اعتماد و صميميت است. رواندرماني انفرادي مستلزم برخورد حرفه اي نه چندان گرم از جانب درمانگر است. بيمار پارانوئيد در گروه درماني چندان جا نمي افتد و تحمل فشار رفتار درماني را هم ندارد.
درمان دارويي : درمان داروئي براي فرونشاندن اضطراب و تحريك مفيد است. در اكثر موارد يك داروي ضد اضطراب مثل ديازپام كافي است.
گردآوری: جلال مرادی
